Cập nhật lần cuối: tháng 7/2026 - Biên soạn bởi đội ngũ kỹ sư Max Electric VN
Như chúng ta đã biết, ngày nay với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang phát triển rất mạnh mẽ. Đồng thời, các ngành công nghiệp phụ trợ cũng có cơ hội cùng phát triển. Bao gồm lĩnh vực cơ điện (thường gọi là M & E ). Hiểu rõ hơn về lĩnh vực điện, đặc biệt là mảng tủ điện hạ thế. Hôm nay chúng tôi sẽ gửi đến quý khách hàng bài viết "Các Loại Tủ Điện Hạ Thế Thông Dụng", để quý khách hàng có thêm hiểu biết và nắm rõ hơn trước khi đặt hàng.
Bạn là chủ doanh nghiệp, nhà thầu thi công công trình và bạn có nhu cầu đặt mua tủ điện hạ thế cho công trình của mình? Nhưng bạn chưa hiểu rõ lắm về khái niệm tủ điện hạ thế. Tủ hạ thế thường có mấy loại, sử dụng loại nào để đạt được mục đích của mình. Vì vậy, trước hết chúng ta hãy tìm hiểu khái niệm về tủ điện hạ thế.
Tìm Hiểu: Tủ điện điều khiển điều hòa tổng AHU
Tủ điện hạ thế là gì?
Tủ điện hạ thế là tủ điện vận hành ở cấp điện áp dưới 1.000V AC, gồm 2 nhóm chính: tủ điện phân phối (MSB, DB, ATS, tụ bù cosφ) và tủ điện điều khiển (MCC, PLC, chiếu sáng, bơm) thiết kế theo tiêu chuẩn IEC 61439-1/2 và TCVN 6592.
Trong hệ thống điện công trình, tủ điện hạ thế đặt phía sau trạm biến áp nhận nguồn 380V/220V và phân phối, điều khiển, bảo vệ toàn bộ hệ thống điện phụ tải. Việc phân loại và chọn đúng loại tủ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả vận hành và chi phí đầu tư dài hạn
Theo Tiêu chuẩn phân cấp điện truyền tải công nghiệp Việt Nam ban hành năm 2010, EVN quy định có 4 cấp điện lưới cao áp (66kV, 110kV, 220kV và 500kV). Có 2 cấp điện áp trung áp (22kV, 35kV) và một cấp 0,4kV cho hạ thế. Nguồn điện của nhà máy được phân phối đến các khu vực tiêu thụ điện như thành phố, khu công nghiệp, trên đường dây cao thế hoặc trung thế, nhưng để sử dụng được thì phải chuyển nguồn điện thành nguồn tiêu chuẩn (1 pha 220VAC, 3 pha 380VAC, tần số 50Hz) qua một trạm hạ áp. Phía sau trạm hạ thế là tủ phân phối điện hạ thế, có chức năng chính là đóng cắt và bảo vệ an toàn cho hệ thống điện phụ tải. Trong dân dụng và công nghiệp, các bộ nguồn tiêu chuẩn được sử dụng sau các trạm hạ thế này, các tủ điện lắp sau các trạm được gọi là tủ hạ thế.
Tủ điện hạ thế được sản xuất theo tiêu chuẩn ngành IEC60439-1. Tủ được sản xuất theo tiêu chuẩn công nghiệp còn được gọi là tủ công nghiệp.
Phân cấp điện áp tại Việt Nam
Theo phân cấp điện áp của EVN áp dụng tại Việt Nam, hệ thống điện được chia thành 3 cấp:
Tủ điện hạ thế vận hành ở cấp 380V/220V đặt phía sau trạm biến áp hạ thế, trước khi điện đến các thiết bị tiêu thụ. Tiêu chuẩn thiết kế và sản xuất hiện hành là IEC 61439-1/2 (thay thế IEC 60439 từ năm 2011) và TCVN 6592 tương đương.
Nhóm 1: Tủ điện phân phối hạ thế
Nhóm tủ điện phân phối có chức năng chính là đóng ngắt, bảo vệ và phân phối nguồn điện hạ thế đến các khu vực tiêu thụ. Gồm 4 loại chính:
Tủ điện phân phối tổng MSB (Main Switch Board)
MSB là tủ điện đầu tiên trong chuỗi phân phối hạ thế đặt ngay sau trạm biến áp, tiếp nhận toàn bộ công suất điện của công trình và phân phối xuống các tủ DB tầng hoặc khu vực.
- Vị trí lắp đặt: Phòng kỹ thuật điện tổng, tầng hầm hoặc tầng kỹ thuật
- Thiết bị chính: ACB (Air Circuit Breaker) tổng 630A- 6300A, thanh cái đồng tiết diện lớn, đồng hồ đo lường tổng
- Ứng dụng: Nhà máy, khu công nghiệp, tòa nhà thương mại, bệnh viện, sân bay
- Tiêu chuẩn: IEC 61439-2, cấp bảo vệ IP31 tối thiểu
Tủ điện phân phối DB (Distribution Board)
DB là tủ phân phối nhánh nhận điện từ MSB và cấp trực tiếp cho thiết bị tiêu thụ theo khu vực hoặc tầng. Trong công trình lớn, một MSB có thể kết nối với nhiều tủ DB.
- Vị trí lắp đặt: Phòng kỹ thuật điện tầng, hành lang kỹ thuật
- Thiết bị chính: MCCB hoặc MCB các nhánh, thanh cái đồng 100A–1600A
- Phân cấp điển hình: Trạm biến áp → MSB → DB tầng → Tải (đèn, ổ cắm, thiết bị)
Tủ ATS (Automatic Transfer Switch)
Tủ ATS tự động chuyển nguồn từ điện lưới sang máy phát điện khi mất điện và chuyển ngược lại khi điện lưới phục hồi đảm bảo cấp điện liên tục cho tải ưu tiên mà không cần can thiệp thủ công.
- Thời gian chuyển nguồn: Thông thường 5- 15 giây (tùy cài đặt và loại ATS)
- Phát hiện sự cố: Mất pha, mất trung tính, quá áp, thấp áp, mất tần số
- Ứng dụng bắt buộc: Bệnh viện, trung tâm dữ liệu, khách sạn 4- 5 sao, nhà máy sản xuất liên tục
Tủ tụ bù công suất cosφ
Tủ tụ bù bù công suất phản kháng cho hệ thống điện, nâng hệ số công suất cosφ về gần 1 giúp giảm dòng điện tổng, giảm tổn thất đường dây và tránh bị EVN tính phí phạt công suất phản kháng.
- Ngưỡng bắt buộc: EVN phạt khi cosφ < 0.85 cần bù để đạt cosφ ≥ 0.90
- Loại bù: Bù cố định (tụ đơn), bù tự động (bộ điều khiển tụ bù nhiều cấp)
- Ứng dụng: Nhà máy có nhiều động cơ điện, máy biến áp, tải cảm kháng lớn
Nhóm 2: Tủ điện điều khiển hạ thế
Nhóm tủ điện điều khiển tích hợp thêm mạch điều khiển để vận hành thiết bị phụ tải theo quy trình tự động có thể dùng độc lập hoặc kết hợp với tủ phân phối. Gồm 4 loại chính:
Tủ MCC (Motor Control Center)
Tủ MCC tập trung điều khiển và bảo vệ nhiều động cơ điện trong cùng một tủ thay thế việc lắp starter rời từng động cơ, tiết kiệm không gian và dễ bảo trì hơn.
- Phương thức khởi động: Trực tiếp DOL, sao tam giác, khởi động mềm, biến tần
- Điện áp: 380V- 690V, 3 pha
- Dòng định mức: 630A- 6300A (thanh cái chính)
- Ứng dụng: Nhà máy xi măng, thép, thực phẩm, xử lý nước, hệ thống bơm công nghiệp
Tủ điện điều khiển PLC
Tủ điện điều khiển PLC tích hợp bộ điều khiển khả trình (Programmable Logic Controller) để tự động hóa quy trình sản xuất điều phối hoạt động của động cơ, van, cảm biến theo logic lập trình sẵn.
- Hãng PLC phổ biến: Siemens S7- 1200/1500, Mitsubishi FX/Q Series, Delta DVP
- Giao thức truyền thông: Profinet, Modbus TCP, Ethernet/IP, Profibus
- Tích hợp thêm: HMI màn hình cảm ứng, module I/O mở rộng, giao tiếp SCADA
- Ứng dụng: Dây chuyền sản xuất tự động, hệ thống xử lý nước thải, nhà máy thực phẩm
Tủ điện điều khiển bơm
Tủ điện điều khiển bơm vận hành hệ thống bơm tự động theo mực nước, áp suất hoặc lịch thời gian hỗ trợ chức năng bơm luân phiên để cân bằng tuổi thọ và dự phòng tự động.
- Chế độ vận hành: AUTO (tự động theo cảm biến), MANUAL (thủ công), OFF
- Bảo vệ: Mất pha, quá tải, ngắn mạch, chạy khô (dry run protection)
- Ứng dụng: Cấp nước, xử lý nước thải, PCCC, tưới tiêu nông nghiệp
Tủ điện điều khiển chiếu sáng
Tủ điện chiếu sáng điều khiển hệ thống đèn theo thời gian trong ngày và cường độ ánh sáng môi trường tích hợp timer, cảm biến ánh sáng (photocell) và contactor điều khiển từng nhóm đèn độc lập.
- Chế độ: Ban đêm (100% đèn), đêm khuya (giảm 40% công suất), ban ngày (tắt)
- Tiết kiệm điện: 30- 40% so với bật/tắt thủ công
- Ứng dụng: Đèn đường, khu đô thị, công viên, tòa nhà thương mại
Bảng tổng hợp chọn loại tủ điện hạ thế phù hợp
Tủ điện hạ thế Max Electric VN tiêu chuẩn sản xuất
Toàn bộ các loại tủ điện hạ thế trên đều được Max Electric VN thiết kế và sản xuất tại xưởng CNC Hòa Lạc theo tiêu chuẩn IEC 61439-1/2, sử dụng thiết bị điện từ các hãng uy tín: Schneider Electric, ABB, LS Electric, Mitsubishi Electric.
Xem chi tiết từng dòng sản phẩm:
- Tủ điện phân phối MSB và DB thiết kế theo yêu cầu dự án
- Tủ điện điều khiển PLC tích hợp Siemens, Mitsubishi, Delta
- Tủ điện MCC điều khiển động cơ tập trung
- Tủ điện ATS chuyển nguồn tự động
Xem thêm quy trình lắp đặt tủ điện công nghiệp chuẩn IEC để hiểu rõ tiêu chuẩn kiểm tra xuất xưởng tại Max Electric VN.
Câu hỏi thường gặp về tủ điện hạ thế
Tủ điện hạ thế là gì và điện áp bao nhiêu?
Tủ điện hạ thế vận hành ở cấp điện áp dưới 1.000V AC tại Việt Nam là 380V (3 pha) và 220V (1 pha), tần số 50Hz theo tiêu chuẩn EVN. Đặt phía sau trạm biến áp, nhận điện từ trạm và phân phối, điều khiển, bảo vệ hệ thống điện phụ tải trong công trình.
MSB và DB khác nhau như thế nào?
MSB (Main Switch Board) là tủ phân phối tổng nhận điện trực tiếp từ trạm biến áp và phân phối xuống các tủ DB. DB (Distribution Board) là tủ phân phối nhánh nhận điện từ MSB và cấp cho thiết bị tiêu thụ theo tầng hoặc khu vực. Chuỗi phân cấp: Trạm biến áp → MSB → DB → Tải.
Tiêu chuẩn nào áp dụng cho tủ điện hạ thế tại Việt Nam?
Tủ điện hạ thế áp dụng IEC 61439-1/2 (thay thế IEC 60439 từ 2011) và TCVN 6592 tương đương. Thi công và nghiệm thu theo TCVN 9207:2012 và QCVN QTĐ-5:2009/BCT.
Tủ MCC và tủ DB khác nhau như thế nào?
Tủ DB phân phối nguồn điện đến nhiều nhánh tải. Tủ MCC chuyên điều khiển và bảo vệ các động cơ điện tích hợp contactor, rơle nhiệt, khởi động mềm hoặc biến tần cho từng động cơ. MCC thường đặt gần khu vực động cơ để đi dây ngắn nhất.
Khi nào cần lắp tủ tụ bù công suất cosφ?
Lắp tủ tụ bù khi cosφ đo được dưới 0.85 ngưỡng EVN bắt đầu tính phí phạt công suất phản kháng. Nhà máy có nhiều động cơ điện, máy biến áp và tải cảm kháng thường có cosφ thấp nhất và hưởng lợi lớn nhất từ bù công suất phản kháng.
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ kỹ sư Max Electric VN. Xưởng sản xuất tại Khu CNC Hòa Lạc, Hà Nội chuyên thiết kế và sản xuất toàn bộ các loại tủ điện hạ thế theo tiêu chuẩn IEC 61439, giao hàng toàn quốc.
ĐỂ YÊU CẦU TƯ VẤN, THIẾT KẾ, BÁO GIÁ TỦ ĐIỆN VÀ LẮP ĐẶT THIẾT BỊ - LIÊN HỆ VỚI CHÚNG TÔI:
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ VÀ DỊCH VỤ KỸ THUẬT MAX ELECTRIC VN
Điện thoại: 0862 663 229
Email: Maxelectricvn@gmail.com
VPDD: Tầng 5 số 39 ngõ 22 Mạc Thái Tổ, Q. Cầu giấy, TP. Hà Nội
CN HCM: 599 quốc lộ 1A, P. Bình Hưng Hòa, Q. Bình Tân, TP.Hồ Chí Minh
Xưởng Sản xuất: Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Thạch Thất, Hà Nội
.png&w=185&h=92&q=80 "Máng Cáp Mạ Kẽm Điện Phân")